Of mensen rationele wezens zijn.

We zijn de afgelopen eeuw in zo’n stroomversnelling gekomen van onze ontwikkeling als mensheid, dat we het bijna niet meer kunnen bijbenen. Een groot deel van die voorspoed hebben we te danken aan onze intelligentie. En daar leggen we alle nadruk op. 

door Anne Bindels

Laatst hoorde ik iemand zeggen: ‘Wij mensen zijn nou eenmaal rationele wezens.’

Actually, no.

Wij mensen zijn helemaal geen rationele wezens. Integendeel. Wij mensen worden gedreven door instincten, emoties en verlangens. De keuzes die we maken zijn zelden (of nooit) gebaseerd op logische feiten maar juist op ervaringen die we ons leven lang opdoen en opgeslagen worden in ons onderbewustzijn. Ons DNA bevat eeuwenoude informatie die wij gebruiken om beslissingen te nemen. We kiezen op basis van oerinstincten, onze diepste verlangens en onze ontelbare verborgen overtuigingen over de wereld.

En het leuke: we hebben het helemaal niet door. We denken dat we rationele, weldoordachte beslissingen nemen en hebben logica dan ook hoog in het vaandel staan. Emoties dien je buiten de deur te houden. Anders wordt het een zootje irrationele paniekzaaiers, toch?

‘Your intellect may be confused, but your emotions will never lie.’
– Roger Ebert

Maar guess what?

Veel van de problemen waar de wereld op dit moment mee te dealen heeft, zijn een gevolg van onze vergissing. En die vergissing is dat we aannemen dat we controle in handen houden door vanuit ratio te leven. De waarde die we hechten aan onze denkkracht is exponentieel gestegen en we ontdekken, o.a. door burn-outs, klimaatproblemen en Trump, dat we aan een plafond zitten.

En begrijp me niet verkeerd, onze mind is essentieel. We zijn intelligent en hebben dat stel hersenen niet voor niets gekregen. Maar het is ook maar een manier om de wereld om ons heen te begrijpen. Het is een heel nauw filter, waarmee je het oneindig grote universum interpreteert. Je krijgt als het ware maar 0,001% van de beschikbare informatie binnen, puur en alleen omdat ‘wij mensen’ nu eenmaal zo gewired zijn. Omdat dat de maximale capaciteit van onze zintuigen en brein is. Kun je je voorstellen dat het belangrijk is om te leren niet ál je vertrouwen te leggen in je mind?

‘Maar wat moet ik dan?!’

Leren vertrouwen op je intuïtie.

‘Intuition will tell the thinking mind where to look next.’
– Jonas Salk

Je weet pas wat intuïtie is als je het hebt ervaren. Ik noem het ook wel hart, ingeving, spirit, source of whatever. Het is een diep weten, Weten met een hoofdletter. Probeer het niet begrijpelijk te maken, want de mind is te beperkt om de grootsheid ervan te bevatten. Je intuïtie is zacht, je ego schreeuwt. Je intuïtie is subtiel en liefdevol, je mind is sterk en kritisch. Hier schreef ik er meer over.

Ken je de afbeelding van de ijsberg, waarbij het topje boven water komt en de rest van de ijsberg, een gigantisch groot stuk, onder water ligt en daardoor niet zichtbaar is? Die gebruiken we als metafoor voor voor ons bewustzijn en onderbewustzijn. Dat waar we ons bewust van zijn, kunnen we benoemen en meestal ook bedenken. Dat in ons onderbewustzijn niet, terwijl daar nog veel meer informatie ligt opgeslagen dan we ons mentaal kunnen voorstellen. Daarom zou je kunnen zeggen: onze mind is het topje van de ijsberg, onze intuïtie is de gateway naar ons onderbewustzijn. En daar ligt een schat verborgen.

Wat die schat is?

Dat weet je pas als je het spoor volgt. Probeer het eens uit, de volgende keer dat je twijfels of zorgen hebt. Waarschijnlijk ga je normaalgesproken in de denkmodus, maak je plannen en komen er ‘maar wat als het niet lukt?’ vragen omhoog. Kun je dan eens proberen om uit die denkmodus te stappen, in stilte te gaan zitten en met je aandacht naar binnen te keren? Stel een simpele vraag en wacht op het antwoord. Je gevoel ís het antwoord.

Durf je daarop te vertrouwen?

Meer weten over coaching