Zelfleiderschap: het verschil tussen schuld en verantwoordelijkheid.

Voel je je wel eens het slachtoffer van omstandigheden? En zie je niet hoe je uit die rol kunt komen? Gaan zaken nooit precies zoals jij graag zou willen of wil je je leven naar het volgende level tillen? Dan is het essentieel dat je verder leest. 

door Anne Bindels

Het pad van persoonlijke ontwikkeling bestaat in ontelbare vormen. Niemand bewandelt precies hetzelfde pad en bij iedereen ziet het er anders uit. Wel zie ik dat de meesten van ons door dezelfde thema’s heen gaan: rust in je hoofd, erachter komen wat je werkelijk wil, weten waar je talenten liggen, leren luisteren naar je intuïtie, vertrouwen op jezelf, zelfliefde en nog veel meer. Dit alles heeft echter een basis nodig, een stevig fundament waarop je bouwt. En dat fundament heet zelfleiderschap.

Het belangrijkste element van zelfleiderschap dat ik je hier wil meegeven is verantwoordelijkheid nemen. En oh, wat stuit ik vaak op weerstand als ik het hier over heb. En begrijpelijk ook. Laten we eerst eens kijken waar jij staat. Als je geen verantwoordelijkheid neemt (of niet weet hoe je dat kunt doen), hoor je jezelf misschien wel eens een van de volgende dingen zeggen:

‘Zo ben ik nou eenmaal.’
‘Dat ligt echt aan haar.’
‘Zo is het leven gewoon.’
‘Niets aan te doen.’
‘Ja, maar hij…’

‘No one can make you feel inferior without your permission.’
– Eleanor Roosevelt

Wat je hiermee doet is je kracht weggeven. Omdat jij niet je verantwoordelijkheid neemt, ligt de macht (in jouw ogen de oorzaak) dus bij de externe situatie. Het ontneemt je de mogelijkheid om iets aan de situatie te doen, omdat je bij voorbaat al hebt afgeschreven dat dat een optie is. Je legt je erbij neer of wijst zelfs een ander aan als de schuldige. En dat is echt een illusie.

Wanneer je wel verantwoordelijkheid neemt, zie je de situatie zoals die is. Feitelijk. Als je bijvoorbeeld te laat komt en je vriendin spreekt uit dat ze dat niet leuk vindt, begin je niet over de brug die open stond of dat ze niet moet zeuren, maar toon je zelfleiderschap door te erkennen dat je inderdaad te laat bent. En je excuses vanuit oprechtheid aan te bieden.

Verantwoordelijkheid nemen is niet hetzelfde als de schuld op je nemen. Sterker nog, als jij verantwoordelijkheid voor je leven neemt, is schuldgevoel niet aan de orde. Realiseer je dat je zelf werkelijk de regie hebt over je eigen leven. Over alles. De regie, (juist) niet de controle. Gebeurt er iets waar jij je niet prettig bij voelt? Pak dan de verantwoordelijkheid over jezelf en zet de stap om er iets aan te veranderen – jij hebt een keuze. Merk je bijvoorbeeld dat de relatie tussen jou en je manager niet zo soepeltjes verloopt en zou je dit graag anders zien? Wacht dan niet tot zij een gesprek hierover begint omdat je vindt dat dat de taak van je manager is, maar toon hier zelf initiatief in vanuit je eigen verantwoordelijkheid. Want dat is wat het is, als je de regie neemt over alles in je leven.

‘Most people do not really want freedom, because freedom involves responsibility, and most people are frightened of responsibility.’
– Sigmund Freud

Wat is verantwoordelijkheid nemen dan precies? Ik geef je een paar voorbeelden.

  • Jezelf regelmatig vragen wat je nodig hebt om je goed te voelen en daar vervolgens ook naar handelen.
  • De oorzaak van je gevoel niet bij een ander leggen.
  • Niet de verantwoordelijkheid nemen voor hoe een ander zich voelt.
  • Nee zeggen op het voorstel voor een tweede date als jij geen goed gevoel overhield aan de eerste date.
  • Hulp vragen van een psycholoog of coach wanneer je op bepaalde vlakken in je leven (intern of extern) verandering wil zien
  • De ander wijzen op jullie afspraken wanneer iemand zich er niet aan houdt.
  • Eerlijk en open zijn over wat er met je gebeurt als je partner iets zegt dat je raakt.

It’s about stepping up your game. De mate waarin jij verantwoordelijkheid over jezelf neemt, staat in directe relatie tot de mate waarop jij vanuit je kracht handelt. En (non-)acties liegen niet. Het is dan inderdaad niet meer nodig om anderen de schuld te geven van hoe jij je voelt. En hoe paradoxaal het ook klinkt, dit geeft zoveel meer vrijheid dan jezelf verschuilen achter de illusie dat de buitenwereld de oorzaak is van jouw leed. Zelfleiderschap is de regie en daarmee de verantwoordelijkheid nemen over jezelf. 

Jij kiest het verhaal dat je jezelf vertelt.

Dus kom uit je eigen schaduw en realiseer het licht dat je in je hebt.

Liefs,
Anne